• موسسه حقوقی

  • جهت اطلاعات بیشتر کلیک نمایید....

  • موسسه حقوقی

  • موسسه حقوقی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

عضویت در خبرنامه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به نام ایزد یکتا

حق ریشه

در ازمنۀ گذشته اغلب روستاهای ایران به علت حاکمیت رژیم ارباب و رعیتی، زارعین و دهقانان محلی که از خود زمین و مزرعه نداشتند، بر روی زمینها و باغات اربابان به فعالیت پرداخته و سالانه طبق عرف محل، چند درصد از محصول را به مالک زمین می دادند. این اجازۀ فعالیت بر روی زمین و مزارع برای کشاورزان محفوظ بود و هر ید، آن را به ید بعدی واگذار می کرد و با احترام به این حق، آن را حق ریشه، گاو بندی، دسترنج رعیتی، کارافه، تبر تراش یا حق اولویت رعیتی می نامیدند. طبق مادۀ 31 آیین نامه قانون ثبت که مقرر می دارد: «دسترنج رعیتی و حق اولویت و گاوبندی و غیره که در املاک معمول و بین رعایا خرید و فروش می شود، از حقوق راجع به عین املاک نبوده و قابل درخواست ثبت و اعتراض ثبت نیست و صدور سند مالکیت به نام مالک هم تغییری در وضع حقوق مزبور، در هرجا که معمول است نمی دهد»، این حق به رسمیت شناخته شده است و عرف نیز برای آن ارزش مالی در نظر گرفته و مانند سرقفلی خرید و فروش می شود، منتهی به موجب مقررۀ فوق الذکر جزو حقوق عینی قلمداد نشده و قابلیت ثبت رسمی را ندارد. ولیکن چنانچه شخص زارع یا باغبان، به نحو صحیح یا قانونی زمین را تصرف کرده و درآن اقداماتی کرده باشدکه به نفع زمین بوده و در مرغوبیت آن موثر باشد، (از قبیل: کاشت نهال، غرس اشجار، ایجاد اعیانی مانند دیوار و ساختمان)، طبق عرف محل دارای حق مالی تحت عنوان حق ریشه می گردد.

چندو چون ارزیابی و ارزش گذاری این حق، بستگی به مواردی دارد که به شرح زیر است:

1) مدت زمان تصرف

2) اقدامات عمرانی صورت گرفته در زمان تصرف

3) نحوۀ تقسیم محصول بین مالک و کشاورز در زمان تصرف

4) میزان سرمایه گذاری کشاورز

5) اقدامات کشاورز در راستای جلوگیری از تعرض به اراضی

6) وضعیت و ارزش زمین در حال حاضر

مالک می تواند کشاورز را از زمین مورد تصرف خلع ید نماید، ولیکن در صورت وجود شرایط قانونی، می بایستی حق ریشۀ وی را به نرخ روز بپردازد.اگر در خصوصی ارزش ریالی حق ریشه بین طرفین توافق صورت گیرد که فبها، در غیر این صورن ارزش مالی حق ریشه ، توسط کارشناس رسمی دادگستری که در خصوص موضوع تخصص دارد، تعیین می گردد.

لازم به ذکر است، چنانچه تصرفات شخص کشاورز، به نحو عدوانی و خارج از حدود اذن باشد، برای وی حقی ایجاد نمی گرددو نمی تواند مدعی وجود حق ریشه شود. از طرفی در صورت عدوانی بودن تصرف کشاورز، اگر مالک خواهان خلع ید و قلع و قمع مستحدثات و نهالها و زراعت شخص متصرف باشد، باز در این صورت حقی به کشاورز تعلق نمی گیرد، ولی اگر مالک صرفاً خواهان خلع ید باشد و تصمیمی جهت قلع و قمع و از بین بردن اقدامات کشاورز نداشته باشد، می بایستی اجرت المثل نهالها و بذرهای کاشته شده و قیمت اعیانی احداثی را بپردازد.

موسسه حقوقی حامی بینا  با بهره گیری از وکلای متخصص در هر رشته ، در خصوص دعاوی و اختلافات ناشی از حق ریشه ، دارای دانش حقوقی و تجربه کافی بوده و هموطنان عزیز می توانند در خصوص این موضوع ، از مشاوره متخصصین این موسسه بهره مند گردند . جهت اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید .

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

مشاهده با بار کد خوان

اعضای حاضر

ما 77 مهمان آنلاین داریم