• موسسه حقوقی

  • جهت اطلاعات بیشتر کلیک نمایید....

  • موسسه حقوقی

  • موسسه حقوقی

به نام ایزد دانا

شیوه طرح دعاوی پیمانکاری

ادامه بخش چهارم 

نویسنده : رسول اوجاقلو – وکیل پایه یک دادگستری

و مشاور حقوقی در زمینه قراردادها و دعاوی پیمانکاری

مبحث دوم : موارد ادعایی پس از تحویل کارگاه

پس از تحویل کارگاه ممکن است مشکلاتی بر سر راه عملیات موضوع پیمان بوجود آید که به عمده ترین آنها اشاره می گردد :

1-  پیداشدن معارض : پس از تحویل زمین ، امکان دارد شخص یا اشخاصی بعنوان معارض در زمین تحویلی توسط کارفرما مدعی گردند . این اشخاص ممکن است ادعای مالکیت زمین و یا مالکیت منافع آن را داشته باشند . در برخی از موارد مشاهده شده کارفرما بدلیل شتاب در کار و مصرف بودجه تخصیص داده شده در سال مالی جاری ، بدون رعایت تشریفات مقرر در " لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی برای اجرای برنامه های عمومی ، عمرانی و نظامی دولت " مصوب سال 1358 ، اقدام به تصرف اراضی می نماید . در این خصوص بند الف ماده 28 شرایط عمومی پیمان رعایت نگردیده که اعلام می دارد کارفرما می بایستی کارگاه را بدون معارض به پیمانکار تحویل دهد .  

ادعاهایی که در خصوص معارض پیش می آید ، امکان دارد با موضوع خلع ید و یا تصرف عدوانی مطرح گردد که هر کدام از این موارد ، فرآیند قانونیخاتمه پیمان -  خود را طی خواهد نمود ، همچنین معارضین می توانند با اخذ دستور موقت ( یعنی دستور توقف کار تا تعیین تکلیف نهایی از سوی دادگاه ) پروژه را عملاً تعطیل نمایند . در این بین موضوع حایز اهمیت این است که این دعاوی امکان دارد سال ها به درازا بکشد و توجیه اقتصادی اجرای پروژه را پس از رفع موانع ، هم برای پیمانکار و هم کارفرما از بین ببرد .  

حال چنانچه چنین موردی محقق گردد و اشخاصی بعنوان معارض ، موجب توقف کار شوند ، کارفرما می بایستی مطابق ماده 49 شرایط عمومی پیمان ، تا تعیین تکلیف بحث معارض ، اجرای کار را معلق نماید ، البته وفق ماده قانونی مذکور ، تعلیق تا 3 ماه امکان پذیر است و در صورت رضایت پیمانکار ، تا 6 ماه قابل تمدید است و بیش از آن ، امکان نداشته و در صورت عدم رفع معارض ، در مدت مزبور ، کارفرما می بایستی وفق ماده 48 شرایط عمومی پیمان ، خاتمه قرارداد را اعلام نماید تا هم از ورود زیان بیشتر به پیمانکار و هم دولت و منافع و حقوق عمومی پیشگیری نماید . 

حال اگر کارفرما به تعهد خویش در خصوص تعلیق کار و یا خاتمه پیمان در مورد توقف کار بیش از 6 ماه اقدامی ننماید ، پیمانکار می تواند از طریق مراجع ذیصلاح ، الزام کارفرما را به پرداخت هزینه های دوران تعلیق ( شامل هزینه های بالاسری و اجاره بهای ماشین آلات موجود درکارگاه ) و یا اعلام خاتمه پیمان درخواست نماید .

نکته 1 : عدم اعلام تعلیق از جانب کارفرما ، تأثیری در حقوق بوجود آمده برای پیمانکار در دوران توقف کار نداشته و کارفرما در هر صورت مسئول جبران خسارات دوران توقف کار است .

نکته 2 : وظیفه دفاع از ادعاهای مطروحه از جانب معارضین ، برعهده کارفرما بوده و هزینه های مربوطه نیز می بایستی توسط کارفرما پرداخت گردد ، چرا که کارفرما بعنوان متولی اصلی و مالک پروژه ، وفق ماده 28 شرایط عمومی پیمان مکلف به رفع معارضین احتمالی می باشد .

نکته 3 : پیمانکار می بایستی مستندات مربوط به معارض بوجود آمده را جمع آوری و به کارفرما ، بصورت مکتوب منعکس و خواهان پیگیری موضوع از جانب کارفرما گردد .

نکته 4 : صرف ادعای مالکیت و یا غیره از جانب اشخاص ثالث ، موجب توقف کار نخواهد بود ، مگر اینکه اشخاص معارض از طریق مراجع قضایی اقدام نموده و با حکم قانونی ، مانع اجرای پروژه گردند .

نکته 5 : در برخی از موارد ممکن است معارضین بدون توسل به مراجع قضایی ، رأساً و با تهدید و بعضاً استفاده از قوه قهریه ، مانع اجرای پروژه گردند که در این حالت نیز ، رفع معارضین از طریق مراجع قانونی توسط کارفرما باید صورت پذیرد . در این صورت کارفرما می تواند با ادعای تصرف عدوانی ، اقدام به رفع معارض نماید . ( جهت مطالعه بیشتر در خصوص بحث تصرف عدوانی رجوع شود به مواد 158 تا 177 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی )

2-  عدم اخذ پروانه : مطابق بند الف ماده 28 شرایط عمومی پیمان ، اخذ پروانه ساخت برای پروژه برعهده کارفرما قرار گرفته است . حال چنانچه کارفرما نسبت به این تکلیف خویش عمل ننماید ، پیمانکار قانوناً می بایستی از ادامه کار ممانعت کند ، چرا که یکی از مقدمات اصلی اجرای پروژه ، تحصیل پروانه ساخت از مراجع ذیصلاح است . مدت زمانی که کار بدلیل عدم تحصیل پروانه متوقف می گردد ، جزو دوران تعلیق محسوب می گردد ، حال تفاوتی نمی نماید که مرجع ذیصلاح همچون شهرداری رأساً جلوی کار را بگیرد و یا پیمانکار خود بدلیل نبود پروانه ساخت ، از اجرای پروژه خودداری ورزد . 

نکته : چنانچه پیمانکار علی رغم علم نسبت به این موضوع که پروانه ساخت اخذ نشده است ، اقدام به اجرای پروژه نماید ، طبق قاعده حقوقی " اقدام " ، مسئول زیان های احتمالی وارده به خویش است ، مگر اینکه پیش از هر گونه عملیاتی ، موضوع را کتباً به کارفرما اعلام کرده و خواهان ارائه مجوز معتبر از جانب کارفرما گردد و در صورت عدم ارائه مجوز ، از کارفرما بخواهد کتباً تمامی مسئولیتهای حقوقی و کیفری موضوع را پذیرفته و خسارات احتمالی وارده به پیمانکار را جبران نماید .

3-  عدم پرداخت حقوق اشخاص ثالث : ممکن است در زمین محل اجرای پروژه ، اشخاصی سالیان متمادی کشاورزی می نموده اند ، این اشخاص هر چند مالک نباشند ، ولیکن طبق قانون دارای حقوق مکتسبه بوده و اصطلاحاً به ایشان حق ریشه تعلق می گیرد که معادل ریالی این حق توسط کارشناسان ذیصلاح تعیین شده و به کشاورز پرداخت می گردد . معمولاً این حق با توجه به اقدامات صورت گرفته از جانب کشاورز ، بصورت درصدی از ارزش زمین تعیین می گردد . حقوق این اشخاص نیز می بایستی قبل از اجرای پروژه توسط کارفرما پرداخت گردد . لازم به ذکر است مبلغ پرداختی بابت حق ریشه از کل مبلغ تعیینی برای زمین کسر شده و الباقی به مالک پرداخت خواهد شد . 

     همچنین ممکن است در زمین مورد نظر ، ساختمانها و اعیانی وجود داشته باشد که با اذن مالک یا صاحب حق ساخته شده و متعلق به اشخاصی غیر از مالکین باشد . در این حالت نیز کارفرما مکلف است ضمن پرداخت حقوق مالک زمین ، قیمت اعیانی موجود را نیز به اشخاص مزبور پرداخت نماید . 

نکته : هرگونه مزاحمتی که از جانب اشخاص ثالث اعم از دولتی و یا خصوصی در مورد زمین تحویلی کارفرما انجام پذیرد ، به نحوی که ادامه کار را غیرممکن و یا سخت نماید ، موجب توقف و تعلیق کار در مدت زمان مزاحمت بوده و کارفرما موظف به تعلیق کار و رفع موانع موجود است و در صورت عدم رفع موانع ، مکلف است مطابق ماده 48 شرایط عمومی پیمان ، به قرارداد خاتمه دهد .

 

جهت تعیین وقت مشاوره با آقای رسول اوجاقلو ( وکیل پایه یک دادگستری و مشاور درحقوق پیمانکاری ) با شماره های زیر تماس بگیرید :

88891904     -     88891738

هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع و نام نویسنده ممنوع بوده و با متخلفین مطابق مقررات برخورد خواهد شد

 

 

 


اعضای حاضر

ما 53 مهمان آنلاین داریم